Home Zabytki architektury Architektura sakralna

Architektura sakralna

Email Drukuj PDF
Share

Gmina Oborniki Śląskie

Bagno - Kościół parafialny p.w. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny

Neoromański kościół powstał w latach 1897, 1905-1906, ceglany z kamiennymi detalami, obok stare okazy lip drobnolistnych.

 

Lubnów - Kościół filialny p.w. Trójcy Świętej

Najstarsza wzmianka o kościele pochodzi z 1313 r., obecna budowla pochodzi z XV w., jej fundatorem był Hans von Diebitsch, właściciel dóbr. W latach 90. XX w. przeprowadzono remont. Kościół późnogotycki, z drewnianą wolnostojącą dzwonnicą. We wnętrzu zachowane: ołtarz barokowy z 4 ćwierci XVII w; późnogotyckie sakramentarium z piaskowca; późnogotycka chrzcielnica z piaskowca z herbami szlacheckim na obwodzie czaszy; barokowo- manierystyczna empora organowa z 1 ćwierci XVII/ początku XVIII w., z polichromowanego drewna, barokowa szafa organowa z początku XVIII w., manierystyczne stalle z 1 ćwierci XVII w., drzwi z okuciami żelaznymi i zamki ślusarskie z ok. 1500 r., manierystyczne płyty nagrobne z piaskowca, barokowy spiżowy dzwon z 1698 r., dzwon z 1933 r.ufundowany przez gminę Pęgów.

Rościsławice - Kościół p.w. Podwyższenia Krzyża Świętego (dawniej ewangelicki)

 

Wieś wzmiankowana w 1268 r., w 1346 r. wzmianka o plebanie we wsi. Drewniany zapewne wówczas kościół ok. 1550 r. przejęty został przez protestantów.

 

Obecny kościół zbudowano w latach 1577-1579, w 1606 r. powstała wieża zachodnia, w 1626 r. wzmocniono konstrukcję pod dzwony, w 1631 r. dobudowano prezbiterium, 1648 naprawiono zegar. Od 1654 r. zamknięty przez 12 lat i oddany katolikom. Od 1708 r. ponownie protestancki kościół rozbudowano o nawy boczne z emporami i podwyższono wieżę- prace prowadzili mistrz murarski Krzysztof Hackner, stolarz Gottfried Weiff , organmistrz Horacio Casparini, malarz Georg Drescher, z tego pochodzą także czasu dekoracje malarskie południowej loży przy prezbiterium. W 1731 r. nastąpiła barokizacja kościoła - powstała rzeźbiona szafa ołtarzowa rodziny von Seil, mansardowy dach, baniasty hełm z belwederem.

 

W obecnej formie kościół barokowy z późnogotyckim portalem z wzorem rombowym na półwałku ościeża w elewacji zachodniej z XV/XVI w.

 

We wnętrzu zachowane: kamienne obramienie otworu wejścia do nawy z datą 1577; rzeźbiona późnogotycka chrzcielnica z piaskowca z XV/XVI w, strop polichromowany z pocz. XVIII w., epitafium kamienne z pocz. XVIII w., nastawa ołtarza i ambona, plafonowe malarstwo figuralne stropu nad nawa główną z 1 poł. XVIII w., okucia i zamki z XVII/XVIII w.

 

Brama w murze kościelnym w uproszczonych formach barokowych z końca XVIII w., mur prawdopodobnie z lat 1906-1907.

 

Uraz - Kościół parafialny p.w. św. Michała Archanioła

 

Pierwszy kościół wzniesiony ok. 1218 r., obecna budowla z lat 1750-89, odbudowana w latach 1951-1953.

 

Odbudowany na wzór dawnego kościoła, i wyposażony przez przesiedleńców z Nawarii k/Lwowa (rokokowa rzeźba lwowska Macieja Polejowskieg o i Antoniego Osińskiego). Pozostałością gotyckiej budowli jest zakrystia. Wyposażenie wnętrza jest neogotyckie (ołtarz, ambona, konfesjonał).

 

Wilczyn - Mauzoleum neogotyckie

 

Po północnej stronie głównej drogi, w parku znajduje się otoczona murem ruina neoromańskiego mauzoleum rodu von Lauterbach z 1868 r. We wsi cmentarz poewangelicki z 1 połowy XIX w., mur cmentarza z ok. 1890r.

 

Gmina Prusice

 

Pawłów Trzebnicki - Kościół filialny p.w. Apostołów św. Piotra i Pawła (dawny ewangelicki)

W 1208 r. wieś została nadana przez księcia Henryka I Brodatego klasztorowi cysterek z Trzebnicy i pod zarządem klasztornym pozostała do sekularyzacji w 1810 r. W 1550 r. protestanci zajęli istniejącą wówczas kaplicę, która w 1671 r. z powrotem wróciła do katolików, a po 1708 r. utworzono tu parafię protestancką i rozpoczęto na miejscu dawnej kaplicy budowę obecnego kościoła, w poł. XIX wymieniono pokrycie z gontu na łupek.

 

Barokowy kościół zbudowany w latach 1708-1709 ma konstrukcję szachulcową, o widocznych na zewnątrz ciemnych belkach i tynkowanych ścianach wypełniających , zbudowany jest na planie krzyża greckiego z ośmiobokiem w środku, co uwidacznia się w bryle z wyższą częścią centralną nakrytą własnym wielospadowym wysokim dachem z latarnią sygnaturki na szczycie. Wewnątrz znajdują się dwie kondygnacje drewnianych empor i empora organowa wsparte na słupach. Zachowany się cały wystrój świątyni: m.in. numeracja miejsc, dekoracja płycin i polichromowane podniebienia empor, szafa liturgiczna, drewniany ołtarz barokowy z obrazami olejnymi z ok. 1710 r., późnogotycki tryptyk z malowanymi skrzydłami z ok. 1470 r., barokowa ambona z baldachimem z 1711 r., barokowy prospekt organowy z 1 ćw. XVIII w., krucyfiks neobarokowy z drugiej połowy XIX w. W południowej zewnętrznej ścianie kościoła epitafium piaskowcowe z 1684 r.

 

Wolnostojąca dzwonnica czworoboczna drewniana dzwonnica kryta gontem powstała w pocz. w XVIII w.

 

Strupina - kościoły Św. Józefa Oblubieńca NMP i Niepokalanego Serca NMP

 

Wieś wzmiankowana w 1236 r., od 1253 r. określana jako miasto do pocz. XIV w., spalone wraz z drewnianym kościołem katolickim przez husytów na pocz. XV w. Jeszcze w 1500 r. jedno z najmniejszych miast na Śląsku rządziło się na prawie polskim. Miejscowość była własnością wielu znanych rodów szlacheckich: Kemnitz, Zedlitz, Nikisch, Kinsky. Malownicza miejscowość ze stromą główną uliczką wybrukowaną kocimi łbami i starą zabudową mieszkalną (Rynek 2, Rynek 7, zespół pałacowy z XIX w.)

 

Kościół parafialny Św. Józefa Oblubieńca NMP. Kościół został zbudowany w latach 1910-1914 dla nielicznej grupy katolików. Jest to

budowla neobarokowa, we wnętrzu zespół ławek secesyjnych, witraże z lat 10/20 XX w.

 

Kościół parafialny Niepokalanego Serca NMP (dawny ewangelicki). Pierwotny kościół zniszczony przez husytów na pocz. XV w., odbudowany został przejęty przez protestantów. Kolejna odbudowa nastąpiła po zniszczeniach wojny 30. letniej, w 1663 r. dodano barokową drewniana dzwonnicę -wieżę z barokowym hełmem; na przełomie XVII i XVIII w. kościół zyskał bogaty wystrój. W 1828 r. z powodu złego stanu technicznego budowlę rozebrano i zbudowano od nowa w 1878 r. według projektu mistrza budowlanego Krause ze Strupiny.

 

Kościół nawiązuje formą do świątyni starochrześcijańskiej, z elementami neoromańskimi , z czytelnymi wpływami K. F.Schinkla (odkryty drewniany strop, wieża) i motywami neogotyckimi. We wnętrzu w ścianie zachodniej wmurowane liczne kartusze i epitafia rodów szlacheckich- kolatorów kościoła oraz nagrobki późnorenesansowe z XVII w., przeniesione z rozebranej budowli.

 

Gmina Trzebnica

Koczurki - Kościół parafialny Nawiedzenia NMP

 

Zbudowany na przełomie XVIII i XIX o formach wczesnoklasycystycznych. We wsi także barokowa figura św. Jana Nepomucena.

 

Komorówko - Kościół filialny i dawny ogród klasztorny

 

Wieś od XIII w. stanowiła własność klasztoru cysterek z Trzebnicy, w 2 ćw. XVIII w. powstał tu pałac (tzw. „Lustschloss") z inicjatywy opatki Zofii Anny Korczyńskiej , gdzie zakonnice przyjeżdżały na letnisko. Przy pałacu założono także ogród i winnicę, który możemy sytuować w miejscu dzisiejszego ogrodu przy szachulcowym budynku mieszkalnym.

 

Na pocz. XX w. po wschodniej stronie pałacu powstał budynek mieszkalno- gospodarczy i neoromański kościółek o szachulcowym szczycie i wieży, zapewne zbudowany w miejscu dawnej kaplicy. Pałac został rozebrany. Na uwagę zasługują pomnikowe dęby w alei prowadzącej dawniej do pałacu.

 

Koniowo - Kościół filialny Matki Bożej Królowej Polski (dawny ewangelicki)

 

Wieś powstała z osady leśnej na obszarze kupionym w XIII wieku przez cysterki z Trzebnicy. W 1623 r. wzniesiono tu kościół ewangelicki określany jako cmentarny, w 1671 r. odebrany ewangelikom. Obecny kościół powstał w latach 1756 -1766, obok w końcu XVIII w. zbudowano drewnianą dzwonnicę. Obecna dzwonnica odbudowana na miejscu spalonej w 1985 r.

 

We wnętrzu barokowy ołtarz, barokowe organy z dekoracją rzeźbiarską, żeliwna chrzcielnica z 4 ćw. XIX w. Kościół był znany z łączenia kazań w języku .polskim i niemieckim.

 

Kuźniczysko - Kościół p.w. Niepokalanego Poczęcia NMPanny (dawny ewangelicki)

 

Wieś byłą leśną kolonią w 1250 r. kupioną przez cysterki z Trzebnicy i pozostawała ich własnością aż do sekularyzacji w 1810 r. Świątynia powstała w 1746 r., do 1790 r. odbywały się tu msze w języku polskim. Rzadki przykład zachowanej w całości drewnianej budowli kościelnej z wieżą.

Masłów - Kościół filialny Trójcy Świętej (dawny ewangelicki)

 

Wieś do końca XV w. stanowiła własność książąt oleśnickich, od 1869 własność rodziny von Rothkirch. Kościół ufundowała Katarzyna von Dohna, a wzniesiony został przez jej syna w 1592 r. W 1702 r. ambonę ufundował von Kreckwitz. Utrzymał się jako protestancki i po 1708 r. został przebudowany, powstała wieża i druga kondygnacja empor. Pierwotnie zbudowany w konstrukcji szachulcowej. Na cmentarzu obok znajduje się neogotycka kaplica rodziny von Kloch.

 

Kościół renesansowy, wielofazowy, zbudowany w 1592 r., rozbudowany w 1710r. We wnętrzu renesansowe płyty nagrobne i epitafia (mi.in. nagrobek Zedlitzów z 1660 r.), płyta pamiątkowa wzniesienia wieży z 1714 r. , dzwon spiżowy z 1709 r.; manierystyczna płaskorzeźba z XVI/XVII w.- Ukrzyżowanie, barokowy kartusz herbowy z drugiej połowy XVII w.

 

Gmina Wisznia Mała

Ozorowice - Kościół św. Jana Nepomucena, obecnie filialny p.w. Jana Chrzciciela

Kościół drewniany wzniesiony w 1353 r. , przebudowywany kolejno w pierwszej ćwierci XV w., w XVI w., w pierwszej połowie XVIII w., dzwonnica z połowy XVIII w. Obecny kościół murowany pochodzi z pocz. XV w., fundatorem był właściciel Ozorowic Augustinus Kromeier. Na dzwonie znajduje się inskrypcja z 1548 r. W 1772 r. nastąpiła przebudowa- powstało barokowe sklepienie, nowa dzwonnica. W końcu XIX w. zdemontowano gotyckie witraże (św. Katarzyna, św. Małgorzata, Ukrzyżowanie) i przeniesiono do Muzeum Śląskiego we Wrocławiu.

 

We wnętrzu zachowały się: ołtarz barokowy z pierwszej połowy XVIII w., późnogotycka chrzcielnica z piaskowca i drewna z początku XIV w.; rzeźby w łuku tęczowym św. Barbary i św. Franciszka z Asyżu z 1 połowy XVIII w., po obu stronach łuku tęczowego drewniane polichromowane rzeźby św. Józefa Oblubieńca i Madonny z dzieciątkiem z 1 połowy XVIII w., drewniana empora organowa z przełomu XVII/XVIII w.Na ścianie północnej nawy zachowane malowidło ścienne z przełomu XVI/XVII w. ze scenami z Nowego Testamentu i zacheuszkami. Dzwonnica drewniana, kryta gontem, z XVIII w.

 

Piotrkowiczki - Kościół filialny Najświętszego Serca Pana Jezusa.

 

Wzmiankowany w 1325 r., murowana budowla powstała na początku XV w., znaczna przebudowa na przełomie XVIII/XIX w. nadała mu cechy barokowe, do drugiej połowy XIX w. używano dzwonu z datą 1486, obecny dzwon pochodzi z 1638 r.

 

We wnętrzu zachowane: wczesnobarokowy, drewniany polichromowany ołtarz główny, powiększony o rokokowe zwieńczenie i uszaki przed 1753 r., fundowany przez właścicieli von Prittwitzów, manierystyczna drewniana, polichromowana ambona, z dekoracją malarską z ok. 1604 r. - fundacji Mikołaja von Artzat, manierystyczna, piaskowcowa płyta nagrobna dziewczynki z 1621 r., manierystyczne piaskowcowe epitafium Ludwika Pfintzingk von Lichtenhhof , po. 1542 r., manierystyczne epitafium piaskowcowe z kartuszami herbowymi Christopha Kottwitza, po 1601 r., neorenesansowy prospekt organowy z 1889 r., rokokowe, piaskowcowe epitafium z trzeciej ćwierci XVIII w., witraże z 1939 r. Dzwonnica drewniana wolnostojąca, obecna zbudowana w 1985 r. na wzór i na podwalinie XVIII. wiecznej.

 

Strzeszów - Kościół św. Jadwigi, obecnie parafialny Podwyższenia Krzyża Świętego

Pierwsza wzmianka o wsi w 1204 r., kiedy stanowiła ono dobro książąt wrocławskich, od 1567 r. właścicielem jest patrycjusz wrocławski Rehdiger, wtedy zapewne powstała siedziba pańska. Kościół św. Jadwigi, obecnie parafialny Podwyższenia Krzyża Świętego to późnogotycka budowla powstała ok. 1498 r., wystrój ufundowany w latach 1601- 1610 przez wrocławskich patrycjuszy Rahdigerów, właścicieli Strzeszowa od 1559 r. Na pocz. XIX w. powstała drewniana dzwonnica.

 

We wnętrzu zachowane: gotycko-renesansowa chrzcielnica z pierwszej połowy XVI w. z piaskowca , z XIX. wieczną drewnianą pokrywą, drewniana ambona z połowy XVII w., dekorowana płycinami z obrazami, XV. wieczna drewniana polichromowana Pieta, drewniany, renesansowy ołtarz boczny z 1 połowy XVII w. drewniana nadstawa ołtarzowa z 1 połowy XVII w., ustawiona na współczesnej mensie, barokowy obraz na desce Ukrzyżowanie z 1 połowy XVIII w., piaskowcowe epitafium z 1612 r., dębowe drzwi z gotyckimi żelaznymi okuciami z XV w., 14 barokowych stacji drogi krzyżowej malowanych na płótnie, malowany strop z 1610 r. Dzwonnica drewniana z pocz. XIX w. z drewnianym zegarem słonecznym z 1900 r., dzwon z brązu z 1610 r.

 

Szewce - Kościół parafialny Św. Anny

 

Potwierdzony ok. 1350 r. Budowla powstała w pierwszej połowie XIV w., poddana przebudowie w XVIII w. -od zachodu dobudowana kruchta, której mury są pozostałością po dolnej kondygnacji wieży . Śladem gotyckiej budowli są ostrołuczne piaskowcowe portale: północny i w dawnej wieży z pierwszej ćwierci XIV w.

 

We wnętrzu zachowane: barokowy ołtarz główny z pierwszej ćwierci XVIII w., manierystyczna drewniana chrzcielnica z początku XVII w., barokowy prospekt organowy z ok. 1750, empora z trzeciej ćwierci XVIII w. o płycinowej balustradzie z dekoracją roślinną, rokokowy ołtarz boczny z 1778 r. Antona Feldera.

 

Wysoki Kościół - Kościół parafialny p.w. Niepokalanego Poczęcia NMPanny oraz dwie kaplice

Kościół parafialny p.w. Niepokalanego Poczęcia NMPanny. Wzniesiony w drugiej połowie XVI w. jako protestancki, poddany remontowi w 1790 r. (dokument w gałce wieży), w 1794 r. ufundowano nowe dzwony, w 1791 r. nową ambonę, ok. połowy XIX w. nastąpiła gruntowana przebudowa, a ok. 1890 r. gruntowana restauracja. Reprezentuje styl neogotycki inspirowany ceglanymi średniowiecznymi kościołami śląskimi.

 

Kaplica cmentarna neogotycka z 1869 r.

 

Kaplica grobowa, klasycystyczna, z lat 1801-1802, na planie koła, we wnętrzu kartusze herbowe Schulse i Kottwitz , nad wejściem kartusz bez przypisania.

 

Gmina Zawonia

Czeszów - Kościół filialny p.w. Najświętszego Serca Pana Jezusa

Kościół neogotycki, wzniesiony w 1902 r., obok cmentarz, który był filią kościoła w Złotowie, ogrodzenie i brama w ogreodzneiu , młyn wodny obecnie magazyn- Zawońska 2, ok. 1830.

 

Zawonia - Kościół parafialny św. Jadwigi i d. kościół ewangelicki

 

Pierwszy kościół wzniesiony w XV w., obecny zbudowany w 1689 r. barokowy, remontowany na początku XX w. We wnętrzu późnobarokowy ołtarz główny z obrazem św. Jadwigi, ambona oraz organy zbudowane przez świdnicką firmę Schlag, boczne ołtarze neogotyckie z końca XIX w. Obok kościoła cmentarz katolicki z 1 połowy XVI w.

 

Kościół ewangelicki (ob. szkoła) z lat 1798-1800, wieża z 1936 r.

 

Złotów - Kościół filialny p.w. św. Józefa Oblubieńca (dawniej ewangelicki)

 

Kościół drewniany, wzniesiony w 1754 r. na miejscu wcześniejszego, zniszczonego (początkowo katolickiego, następnie od 1708 r. protestanckiego) w konstrukcji zrębowej, drewniana wieża o konstrukcji słupowo-ramowej, oszalowana. Dawniej w zespole ze szkoła parafialną, budynkiem gospodarczym i pastorówką z 4 ćwierci XIX w. po przeciwnej stronie drogi. Restaurowany na pocz. XX w. We wnętrzu zachowane empory, drewniany prospekt organowy z 1773 r., polichromowany i złocony.

 

Gmina Źmigród

 

Barkowo - Kościół par. św. Marcina i kościół pomocniczy św. Antoniego (dawniej ewangelicki)

Wieś wzmiankowana w 1335 roku, od końca XV w. wchodziła w skład wolnego państwa stanowego należącego do rodu von Kurzbach, potem od 1592 do Schaffgotschów, od 1641 r. do Hatzfeldtów. Wymieniony w 1333 r., ok. 1550 r. przejęty przez protestantów, od 1654 ponownie katolicki, odnowiony w 1663 r. na koszt kolatorki Katarzyny Elżbiety von Hatzfeld-Gleichen, zniszczony w 1760 r. w czasie wojny 30. letniej. Obecny kościół zbudowano w 1787 r., za czasów proboszcza Antoniego Schramma. W latach 1970-71 przeprowadzono remont (wymiana posadzki), w 1972 r. odmalowano wnętrze według projektu W. Wojtczaka, z 1984 r. pochodzą ławki.


Kościół późnobarokowy, na planie od zewnątrz zaokrąglonego na narożach prostokąta, wewnątrz o obrysie elipsy, z prostokątnym zamkniętym półkoliście prezbiterium, z kwadratowa wieżą od zachodu, sklepienia żaglaste, w prezbiterium stiukowa dekoracja ramowa, w nawie sklepienia z lunetami, w prezbiterium belkowanie z wyłamanym gzymsem na filary przyściennych z pilastrami, w nawie zwielokrotnione pilastry jońskie, na zewnętrz elewacja także dzielona pilastrami belkowaniem i gzymsem podokapowym, od frontu pseudoportyk pilastrowy, hełm wieży późnobarokowy.

 

We wnętrzu zachowane jednolite rokokowo- klasycystyczne wyposażenie z ok. 1790 r.: ołtarz główny zdekompletowany, z posągami św. Piotra i Pawła , w polu głównym obraz św. Marcina sygn. J.Blach 1915, w bocznym ołtarzu północnym w polu głównym rzeźba gotycka- Pieta z końca XIV w., z nową polichromią, w ołtarzu południowym krucyfiks barokowy z 4 ćwierci XVIII w.; prospekt ambony organowej klasycystycznej z ok. 1840 r., obraz dzieciątka Jezus z ok. 1790 r. pierwotnie w ołtarzu głównym; rzeźby: krucyfiks, ok. połowy XVIII w., Jan Nepomucen z końca XVIII w., późnobarokowy.

 

Dawna plebania, dom nr 13, z początku XIX w., parterowa, w osi pseudoportyk pilastrowy.

 

Kościół pomocniczy św. Antoniego (dawniej ewangelicki). Pierwotny drewniany kościół zbudowany przez cieślę Jana Bunitz w 1561 r. , przejęty został przez katolików w 1654 r. Nowy drewniany kościół zbudowano w 1742 r. na innym miejscu, obecny pochodzi z 1829 r., wybudowano go z pomocą hrabiego von Hatzfeld.

 

Klasycystyczny, na planie prostokąta, z kwadratową wieżą, salowy, zewnętrzne ściany boniowane w tynku, psudoryzality pośrodku elewacji bocznych , hełm blaszany ostrosłupowy.

 

Wnętrze przykryte stropem, z dwukondygnacyjnymi drewnianymi empory na kolumnach. We wnętrzu zachowane: ołtarz główny klasycystyczny z ok. 1830 r., w polu głównym rzeźba św. Antoniego Padewskiego, późnobarokowa, z ok. 1750 r., po bokach na parapecie empory późnobarokowa para klęczących aniołów z ok. 1750 r. z kościoła parafialnego, klasycystyczna chrzcielnica żeliwna z ok. 1830 (zapewne z huty w Gliwicach) z nakrywą zwieńczoną szyszką; obrazy 14 stacji drogi krzyżowej autorstwa J.Blacha z ok. 1915 r. (z kościoła parafialnego), przedstawienie ryngrafu z Matką Boską Częstochowską z 1928 r., ofiarowane przez Adelę Rudnicką dla kościoła w Lewaczach (woj. wołyńskie) i sprowadzone po wojnie przez przesiedleńców; rokokowe antepedium, dwie późnobarokowe rzeźby aniołów z ok. 1750 r. na emporze.

 

Bychowo - Kościół pomocniczy św. Jana Nepomucena

 

Wieś wzmiankowana 1305 jako własność biskupa, kościół zapewne istniał ok. 1400 r., przejęty przez protestantów ok. 1550, w 1654 r. zwrócony katolikom.

 

Obecny kościół zbudowany został w 1726 r., ze starszej budowli pozostała gotycka wieża nakryta cebulastym hełmem z latarnią. W latach 1956 i 1964 remontowany. W nawie sklepienia nieckowe z lunetami, w prezbiterium zwierciadlane z lunetami, ze stiukową dekoracją ramową, drzwi do zakrystii obite blachą z regencyjnymi okuciami i zamkiem. W elewacji południowej marmurowe epitafium Nerlichów z 1884 r. We wnętrzu zachowane wyposażenie regencyjne z ok. 1726 r.: ołtarz główny częściowo uzupełniany, ołtarze boczne, ambona nadwieszona , empora organowa drewniana o ażurowym parapecie, konfesjonał neobarokowy z drugiej połowy XIX w.

 

Korzeńsko - kościół Podwyższenia Krzyża Świętego

 

historia:

 

1550 - kościół przejęty przez protestantów

1645 - kościół w rękach katolików i należy do parafii w Żmigrodzie

1666 - wzmianka o tryptyku późnogotyckim przy okazji wizytacji w parafii

1691 - erygowanie niezależnej parafii

1720 - rozebrano drewniany kościół ze względu na zły stan techniczny

1722-23 - budowa obecnego kościoła z fundacji kanonika Antoniego Lothara von Hatzfeld

1725 - poświęcenie nowego kościoła

XIXw. - kościół poddany przeróbkom

1936 - generalna renowacja obiektu mająca na celu przywrócenie pierwotnej formy

 

opis:

 

Kościół barokowy, orientowany, murowany z cegły i otynkowany. Kościół jednonawowy, trójprzęsłowy, na planie prostokąta z zaokrąglonymi bokami od wschodu, prezbiterium węższe na planie kwadratu, jednoprzęsłowe, zamknięte trójbocznie. Od zachodu wieża na planie kwadratu, a przy południowej ścianie prezbiterium zlokalizowana zakrystia. W nawie sklepienie kolebkowe spłaszczone z lunetami, w prezbiterium zwierciadlane z lunetami, w zakrystii krzyżowe. Elewacje pokryte dekoracją ramową w tynku. Wieża wtopiona w korpus, dwukondygnacyjna, nakryta hełmem cebulastym, w drugiej kondygnacji opilastrowana na narożach. Portal zachodni, kamienny z uszakami z bogatym i fantazyjnym zwieńczeniem.

 

warto zobaczyć:

 

portal zachodni z pokrytymi blachą drzwiami z 1725 roku

na dachu chorągiewki metalowe z literami alfa i omega oraz z datą 1731

portal do zakrystii z prezbiterium z drzwiami obitymi blachą z okuciami z 1725 roku

tabernakulum z aniołami

zrekonstruowany ołtarz główny z nastawą w formie zdobnej regencyjnej ramy

późnogotycki tryptyk szafkowy z XV wieku (przedstawienie główne w szafie: Pokłon Trzech Króli, na awersach: rzeżbione postaci śś. Jana Chrzciciela i Jana Ewangelisty, na rewersach: malowana scena Zwiastowania NMP)

ambonę regencyjną bogato zdobioną

trójwieżowy prospekt organowy z 1725 roku

chrzcielnicę barokową osadzoną na kamiennym, ośmiobocznym, późnogotyckim trzonie

2 konfwsjonały z poł. XVIII wieku

 

Korzeńsko - dawny kościół ewangelicki

 

historia:

 

XVIIw. - do 1645r. informacje o duchownych ewangelickich

1861 - poświęcenie kościoła i utworzenie niezależnej parafii

1945 - od tego roku kościół użytkowany jako magazyn odzieży roboczej

1989 - kościół przekazany parafii rzymsko-katolickiej

1995 - remont świątyni

 

opis:

 

Kościół eklektyczny z elementami neoromańskimi, orientowany, murowany z cegły na podmurówce kamiennej. Kościół jednonawowy na planie prostokąta z niższą i węższą apsydą obudowaną zakrystią. Od zachodu czworoboczna wieża z kruchtą. Wzdłuż ścian nawy drewniane empory na filarach. Nawa posiada strop kasetonowy z ozdobnymi zwisami, apsyda sklepienie konchowe z malowidłami wici roślinnych. Bryła kościoła zwarta, wieża trójkondygnacyjna zwieńczona hełmem ostrosłupowym, pokrytym łupkiem i flankowanym narożnymi sterczynami.

 

warto zobaczyć:

 

portal główny z dwuskrzydłowymi neogotyckimi drzwiami

kamienny ołtarz główny z 1860 roku

kamienną chrzcielnicę z 1860 roku

barokowe ławki z kościoła parafialnego z ok. 1730 roku

 

Powidzko - Kościół par. św. Jana Chrzciciela i dawny kościół ewangelicki

 

Wieś wzmiankowana w 1223 r., w 1268 r. przydzielona kapitule katedralnej, później własność książęca, po wojnie 30.letniej nadana na własność Melchiorowi von Hatzfeld, który zmarł w tutejszym klasztorze, ponownie w rękach Hatzfeldów ze Żmigrodu od 1685 aż do II wojny.

 

Kościół par. św. Jana Chrzciciela W 1329 r. wzmiankowany proboszcz Henryk z Powitzka, w 1524 r. wystawiono (lub przebudowano) kościół, który w 1563 r. został przejęty przez protestantów, od 1654 r. ponownie katolicki.

Obecny kościół wzniesiony po rozbiórce starego w 1787-1788 r., remontowany w XIX w. (1878 - nowe tynki, 1888 -malowanie wnętrza, nowe witraże i część wyposażenia) i XX w. (1965,1967, 1981-1983 - odnowienie polichromii wykonała Krystyna Szczepanek)

Budowla barokowa z elementami klasycystycznymi, na cmentarzu otoczonym murem. Jednonawowy z prezbiterium zamkniętym trójbocznie, z kwadratową wieżą, ściany dzielone pilastrami. We wnętrzu zachowane: ołtarz główny z ok. 1791 r., barokowo-klasycystyczny, odnawiany w 1888 r., w polu głównym Matka Boska Łaskawa ze Stojaniec na Ukrainie, z drugiej połowy XVII w., przywieziona przez przesiedleńców po II wojnie, ołtarze boczne z ok. 1791 r., prospekt organowy późnobarokowy, uzupełniony w drugiej połowie XIX w., chrzcielnica barokowa z pierwszej połowy XVIII w. z przeworneńskiego marmuru o puklowanej czaszy, konfesjonały neorenesansowe z ok. 1890 r. obrazy XIX. wieczne, płyta nagrobna z 1678 r. Adama v. Rogosowsky, neobarokowa piaskowcowa figura św. Jana Nepomucena na koronie muru z 1865 r.  Plebania z ok. 1840 r., klasycystyczna, włączona w obręb muru kościelnego, pseudoryzality pośrodku bocznych elewacji, drzwi wejściowe klasycystyczne.

 

Dawny kościół ewangelicki. Kościół wzniesiony w latach 1925-1927, pełnił także funkcję kościoła cmentarnego, neogotycki, z czerwonej cegły, z czworoboczna wieżą ze szpiczastym hełmem. Po 1945 nieczynny, obecnie częściowo w ruinie, obok dawny cmentarz ewangelicki z drugiej połowy XIX w.

 

Kapliczki - przy czterech drogach wylotowych ze wsi pochodzą z początku XIX w.

 

Radziądz - kościół parafialny św. Karola Boromeusza

historia:

 

1727-35 - wzniesienie kościoła z fundacji hr. Marianny von Hatzfeld

1844 - remont kościoła, pokryto hełm wieży blachą

1935 - remont mający na celu przywrócenie pierwotnego wyglądu świątyni

1971 - malowanie tynków

 

opis:

 

Kościół późnobarokowy, orientowany, murowany z cegły i otynkowany. Kościół jednonawowy, trójprzęsłowy, na planie prostokąta, nawa na zewnątrz na planie prostokąta, a wewnątrz owalu. Prezbiterium węższe na planie kwadratu, jednoprzęsłowe, zamknięte trójbocznie. Od zachodu wtopiona w korpus wieża z kruchtą na planie elipsy. Przy południowej ścianie prezbiterium zlokalizowana zakrystia, a przy północnej składzik (dawna kaplica). W nawie sklepienie nieckowe podzielone gurtami z dekoracją stiukową. Prezbiterium kryte płaską kopułą, zakrystia i dawna kaplica sklepieniami zwierciadlanymi. Podziały ścian wewnątrz świątyni oparte na pilastrach toskańskich, pomiędzy którymi wysokie wnęki z oknami. Elewacje obiega belkowanie wsparte na pilastrach doryckich, pomiędzy nimi uszakowe obramienia okien, a pod nimi płyciny. Wieża dwukondygnacyjna zespolona z korpusem przy pomocy bogatych spływów wolutowych, nakryta hełmem namiotowym. Portal główny z 1735 roku. Wyposażenie w większości barokowe z ok. 1735 roku.

 

warto zobaczyć:

 

ołtarz główny z obrazem św. Karola Boromeusza z ok. 1735 roku

drewnianą emporę muzyczną o wklęsło-wypukłej balustradzie

witraż z herbem Hatzfeldów z ok. 1735 roku

portal z 1735 roku z okuciami z epoki

 

 

tekst: mgr Danuta Eysymontt i dr Rafał Eysymontt,

Marcin Mazurkiewicz (Korzeńsko, Radziądz)

 

 

 
Dzisiaj jest: 22 Maj 2012    |    Imieniny obchodzą: Julia, Wiesława, Helena

Kocie Góry (nr 3)

KG_nr3

archiwum

Powered by mod LCA