Kocie Góry

Na całe szczęście nie pozostajemy sami wobec odpowiedzi na te pytania. Co produktem lokalnym jest, a co nie, bardzo ściśle określają przepisy Unii Europejskiej oraz polskie prawo. Całe zagadnienie bardzo czytelnie opisują na swoich stronach Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju, Krajowa Sieć Obszarów Wiejskich oraz Witryna Wiejska. Dowiadujemy się tu o systemie rejestrowania produktów w Uni Europejskiej i polskim etapie oceny wniosków. Osobnym zagadnieniem jest LIsta Produktów Tradycyjnych oraz Katalog produktów regionalnych i tradycyjnych.

System ochrony produktów regionalnych i tradycyjnych w Unii Europejskiej opiera się na dwóch rozporządzeniach regulujących zasady ich rejestracji i ochrony:
- rozporządzenie Rady nr 510/2006 w sprawie ochrony oznaczeń geograficznych i nazw pochodzenia produktów rolnych i środków spożywczych,
- rozporządzenie Rady nr 509/2006 w sprawie gwarantowanych tradycyjnych specjalności produktów rolnych i środków spożywczych.

Do polskiego porządku prawnego rozporządzenia te zostały wdrożone ustawą o rejestracji i ochronie nazw i oznaczeń produktów rolnych i środków spożywczych oraz o produktach tradycyjnych (Dz. U. 2005 Nr 10, poz. 68). Ustawa ta reguluje krajowy etap oceny wniosków.

Nazwy produktów rolnych i środków spożywczych rejestrowane mogą być jako:

Chroniona Nazwa Pochodzenia - gdy nazwa bezpośrednio lub pośrednio nawiązuje do regionu, konkretnego miejsca, lub w wyjątkowych przypadkach kraju, gdzie dany wyrób jest produkowany, cały proces technologiczny odbywa się na obszarze, do którego odnosi się nazwa produktu, a cechy charakterystyczne oraz jakość produktu wiążą się jednoznacznie ze specyfiką obszaru geograficznego, w którym jest on produkowany.

Chronione Oznaczenie Geograficzne - gdy nazwa produktu odnosi się do regionu, konkretnego miejsca, lub w wyjątkowych przypadkach kraju, gdzie dany wyrób jest produkowany. Produkt taki musi cieszyć się renomą, posiadać specyficzne cechy lub jakość wynikające bądź przypisywane pochodzeniu geograficznemu. Jakość produktu może wynikać z obszaru geograficznego (np.: klimat, roślinność, ukształtowanie terenu), lokalnego know– how producentów, lub innych czynników naturalnych lub ludzkich.

Gwarantowana Tradycyjna Specjalność – produkt może zostać zarejestrowany jako gwarantowana tradycyjna specjalność, gdy jego nazwa jest specyficzna sama w sobie lub wyraża specyficzny charakter produktu rolnego lub środka spożywczego, a sam produkt jest specyficzny, czyli posiada cechę lub zespół cech odróżniających go od innych produktów tej samej kategorii, oraz ma tradycyjny charakter, który wyrażony może być poprzez użycie tradycyjnych surowców, tradycyjnego składu lub tradycyjnej metody wytwarzania. (...)

 

Rejestracja nazw produktów regionalnych i tradycyjnych

O rejestrację nazw produktów na liście Komisji Europejskiej mogą występować indywidualni producenci lub grupy producentów. Tylko w przypadku ubiegania się o oznaczenie Gwarantowana Tradycyjna Specjalność (TSG) wnioskującym musi być grupa a nie pojedynczy producent. Procedura rejestracji produktów ma 2 etapy: krajowy i europejski. W pierwszym - polski producent wypełnia specjalny formularz wniosku, w którym opisuje swój produkt, surowce z jakich się składa, metodę jego wytwarzania, a także uzasadnia przyznanie któregoś z 3 oznaczeń, a następnie wysyła do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Ministerstwo może poprosić producenta o uzupełnienie wniosku, bądź wyjaśnienie jakiś kwestii. Następnie Ministerstwo wysyła wniosek do Komisji Europejskiej, a ta wnikliwie sprawdza jeszcze raz wniosek i podejmuje decyzję o nadaniu oznaczenia, na którą ma 6 miesięcy (...).

Pełna lista produktów tradycyjnych i regionalnych w UE
Polskie produkty na liście
Spis polskich produktów na stronie MRiR

Lista Produktów Tradycyjnych została utworzona na mocy ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o rejestracji i ochronie nazw i oznaczeń produktów rolnych i środków spożywczych oraz o produktach tradycyjnych (Dz. U. 2005 r. Nr 10, poz. 68 oraz z 2008 r. Nr 171, poz. 1056 i z 2009 r. Nr 216, poz. 1368). Listę prowadzi Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi we współpracy z marszałkami województw. Na Listę wpisywane są produkty, których jakość lub wyjątkowe cechy i właściwości wynikają ze stosowania tradycyjnych metod produkcji, stanowią element dziedzictwa kulturowego regionu, w którym są wytwarzane, oraz są elementem tożsamości społeczności lokalnej. Za tradycyjne metody produkcji uważa się metody wykorzystywane co najmniej od 25 lat.

Wpis na Listę Produktów Tradycyjnych nie przyznaje produktom ochrony, a jedynie informuje o spełnieniu przez produkt powyższych wymogów. Z wpisem produktu na Listę nie wiąże się także żadna dodatkowa kontrola produktów, ani nie przyznaje ich wytwórcom żadnych dodatkowych praw. Wnioskodawcom przekazuje się pisemną informację potwierdzającą wpis produktu na Listę, która nie jest jednak certyfikatem. Lista Produktów Tradycyjnych została stworzona w celu identyfikacji i promocji produktów wytworzonych tradycyjnymi metodami.

Obecnie (kwiecień 2011) na powyższej liście znajduje się 856 produktów z czego 24 z terenu Dolnego Śląska, a tylko 3 z terenu Doliny Baryczy (karp milicki, chleb gogołowicki i miód wielokwiatowy).

Katalog produktów regionalnych i tradycyjnych

Wydział Rozwoju Obszarów Wiejskich Dolnośląskiego Urzędu Marszałkowskiego wydał w 2010 roku pierwszy regionalny katalog produktów regionalnych i tradycyjnych. W katalogu prezentowane są charakterystyczne dla województwa dolnośląskiego produkty regionalne i produkty wytwarzane metodami tradycyjnymi. Jest to próba pobudzenia do działania lokalnych producentów i pierwszy krok do prezentacji swojego produktu. Następnym naturalnym krokiem powinno być zarejestrowanie produktu na Liście Produktów Tradycyjnych w MRiR, a w przyszłości może również w UE. W dolnośląskim katalogu może znaleźć się każdy producent, który przyśle swoje zgłoszenie do Urzędu Marszałkowskiego. Dostarczyć trzeba tylko zdjęcia i informacje o swoim produkcie. W wydanym w tym roku drugim Katalogu produktów regionalnych i tradycyjnych znalazło się 96 produktów z czego 18 z terenu Kocich Gór i Doliny Baryczy. Poniżej (w drugim tekście) przedstawimy opisy z katalogu poszczególnych "naszych" produktów.

tekst na podstawie materiałów: Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju, Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich, Witryny Wiejskiej oraz Urzędu Marszałkowskiego Województwa Dolnośląskiego
Marcin Mazurkiewicz
 

Załączniki:

Katalog Dolnośląski

[ ]

7185 Kb